Wat als u uw onderhoud niet laat doen?

Sancties, geldboetes, verzekerings- en aansprakelijkheidsgevolgen

Handhaving en administratieve geldboetes

Het toezicht op eigenaars en gebruikers ligt bij de lokale toezichthouder (gemeente of intergemeentelijke milieudienst). Sancties vallen onder Titel XVI van het Milieubeleidsdecreet (5 april 1995) en het Milieuhandhavingsbesluit: bij een vastgestelde inbreuk (ontbrekend attest, keuring niet uitgevoerd) riskeert de overtreder een exclusieve bestuurlijke geldboete, in de praktijk oplopend tot enkele duizenden euro's per overtreding. Bij ernstige feiten — bewust een gevaarlijke situatie laten voortbestaan of een vals attest aanvaarden — is strafrechtelijke vervolging mogelijk. Het Stooktoestellenbesluit zelf bepaalt dat na vastgestelde tekortkomingen de eigenaar of gebruiker 3 maanden krijgt om te herstellen en een nieuwe keuring of onderhoud te laten uitvoeren [Art. 10 §1] [Art. 10 §2]. Doet hij dat niet, dan blijft de inbreuk lopen.

Gebruiksverbod bij afgekeurde ketel

De wet is hier ondubbelzinnig: een centraal stooktoestel mag pas in gebruik worden genomen wanneer het keuringsrapport dit uitdrukkelijk toestaat [Art. 7 §3]. Een negatief rapport of het volledig ontbreken van een keuring is dus niet alleen een administratieve tekortkoming — het toestel mag feitelijk niet draaien. Bij onderhoud met gebreken geldt dezelfde logica: zolang het herstel niet is bevestigd door een nieuw attest, is de veilige staat niet aangetoond. In de praktijk is handhaving hierop reactief (klacht, incident of controle), maar de juridische kwetsbaarheid voor de eigenaar is reëel.

Brandverzekering: dekking in gevaar

Het Stooktoestellenbesluit zwijgt over verzekeringsrechtelijke gevolgen — dat valt onder het verzekeringscontract zelf. In de praktijk bevatten de meeste Belgische brandverzekeringen een clausule die goede staat van onderhoud als dekkingsvoorwaarde stelt ("goed huisvader"-principe). Bij een brand of CO-incident waarbij achteraf blijkt dat er geen geldig onderhoudsattest voorhanden is, kan de verzekeraar gedeeltelijke of volledige weigering van vergoeding inroepen op grond van schending van de verzekeringsplichten. Raadpleeg uw polis en makelaar voor de exacte clausulering — dit is verzekeringsrecht, niet stooktoestelregelgeving.

Aansprakelijkheid bij CO-vergiftiging of brand

Burgerrechtelijk draagt de eigenaar de verantwoordelijkheid voor de keuring vóór ingebruikname en de verwarmingsaudit; de gebruiker/huurder is verantwoordelijk voor het periodiek onderhoud [Art. 8]. Bij letsel of overlijden door CO-vergiftiging of brand als gevolg van een niet-onderhouden toestel, kan de benadeelde partij op basis van de onrechtmatige daad (art. 1382 oud BW / art. 6.2 nieuw BW) schadevergoeding vorderen. Het ontbreken van attesten is een bijzonder krachtig bewijselement van nalatigheid. Wanneer een huurder geen onderhoud laat uitvoeren en dat tot schade leidt, kan de verhuurder ook op de huurder verhalen — mits het huurcontract de onderhoudsplicht correct regelt.

Verkoop en verhuur: wat vraagt de notaris?

Bij verkoop van een woning met centrale verwarming is er geen wettelijke verplichting in het Stooktoestellenbesluit om het keuringsrapport of onderhoudsattest aan de notariële akte te koppelen. Wel zijn attesten vermoedelijk binnenkort opvraagbaar via de Woningpas (de webtoepassing van Departement Omgeving is reeds voorzien als toekomstige koppeling). Serieuze notarissen en vastgoedmakelaars vragen de 2 recentste onderhoudsattesten en het laatste keuringsrapport op als due-diligence, en verwerken ontbrekende documenten in de risicomelding aan de koper. Bij verhuur legt de huurwetgeving de onderhoudsplicht bij de huurder, maar de verhuurder dient bij aanvang een deugdelijk toestel ter beschikking te stellen — wat een geldig keuringsrapport veronderstelt [Art. 7 §3]. Een strengere bepaling in het huurcontract (bv. jaarlijks onderhoud voor gas) is rechtsgeldig en bindend voor de huurder [FAQ 28].

← Alle artikels