Meerdere ketels op één schouw: mag dat?

Gemeenschappelijke rookgasafvoer — regels, risico's en aandachtspunten

Wanneer is een gemeenschappelijke rookgasafvoer toegestaan?

Het Stooktoestellenbesluit legt geen verbod op gedeelde rookgasafvoerkanalen, maar stelt wel dat élk individueel aangesloten toestel — ongeacht het type schouw — moet voldoen aan de veiligheidsvoorwaarden van [Art. 4 §2] (stookolie) of [Art. 5 §2] (gas). Of een gemeenschappelijke schouw technisch geschikt is, beoordeelt men aan de hand van de toepasselijke NBN-normen en de code van goede praktijk; de dimensionering valt onder NBN EN 13384-2 (gedeelde schoorsteenberekening voor residentieel gebruik — raadpleeg nbn.be voor de exacte versie). Voor appartements­gebouwen met een bestaande gemeenschappelijke metselwerks­chouw geldt in de praktijk dat atmosferische type B1-toestellen (low-temperature, niet-condenserend) nog steeds geplaatst mogen worden als vervanging, mits de schouw daarvoor ontworpen is. Condenserende ketels zijn op een gemeenschappelijke schouw zelden toegestaan zonder grondige renovatie van het kanaal (~€ 500–800 materiaal per appartement + plaatsing), omdat condensaat­agressie en de lagere rookgastemperatuur de trek voor de andere toestellen verstoort.

Type B1 versus CLV/type C42

Een type B-toestel trekt verbrandingslucht uit de opstellingsruimte en voert rookgassen af via de gemeenschappelijke schouw. Risico: bij onvoldoende trek of overdruk in het kanaal kunnen rookgassen terugslaan naar aangrenzende appartements­stookplaatsen. Bovendien is het sinds 1 september 2015 verboden om nieuwe type B-toestellen te plaatsen in slaapkamers, badkamers, douche­ruimtes of toiletten [NBN D 51-003, van kracht sept. 2015] — dit treft ook appartementen waar de ketel in of naast zo'n ruimte staat.

Een CLV-systeem (Collectief Lucht-Verbrandings­gazen-systeem, ook type C42 of C82 afhankelijk van de configuratie) is een gesloten systeem: verbrandingslucht en rookgassen lopen via een gemeenschappelijk kanalenpaar waarbij elk toestel zijn eigen lucht direct van buiten krijgt. Omdat de opstel­lingsruimte hermetisch van de verbrandings­kring is afgescheiden, vervalt het CO-risico bij terugslag. [Art. 5 §3] vereist dat bij type C de gasdichtheid van de rookgas­afvoerende delen gewaarborgd is en de ventilatie van het stooklokaal conform de code van goede praktijk. CLV-systemen zijn de veiligste optie in nieuw­bouw­appartementen; de berekening van de gemeenschappelijke koker valt opnieuw onder NBN EN 13384-2.

Druk- en ventilatievoorwaarden per toestel

Voor elk individueel toestel op de gemeenschappelijke schouw meten technici de trek aan het aansluit­punt van het toestel, niet bovenaan de schouw:

• Gas, type B, natuurlijke trek: minimaal -3 Pa [Art. 5 §2]. Tussen -3 Pa en -5 Pa: toestel is veilig maar de technicus noteert een opmerking op het attest. Bij -2 Pa of minder: niet veilig, eindbeoordeling negatief.
• Stookolie, type B, natuurlijke trek: minimaal -5 Pa [Art. 4 §2]. Geen grijze zone: alles minder negatief dan -5 Pa = niet veilig.
• Type C (CLV/C42): geen trek­eis in Pa, maar de dichtheid van het kanaal­systeem moet aantoonbaar gewaarborgd zijn [Art. 5 §3/§4].

Verluchting van het stooklokal zelf blijft verplicht ook bij type C: voor gas < 70 kW geldt [NBN D 51-003], voor ≥ 70 kW [NBN B 61-001]. Een afsluitbaar raam of ventilatierooster dat dicht kan telt niet als vereiste luchttoevoer [Art. 5 §2, CGP].

Extra aandachtspunten bij onderhoud en keuring

Bij onderhoud [Art. 13] van een toestel op een gemeenschappelijke schouw moet de technicus:

1. De trek meten op het individuele aansluit­punt — dit is representatief voor de schouw­conditie op dat moment (draaiende andere toestellen kunnen de trek verminderen of de druk laten omslaan).
2. Het risico op terugslag inschatten: wanneer een bovenverdieping zijn toestel uitschakelt maar de schouw warm blijft van onderliggende toestellen, kan de trek tijdelijk keren. Noteer afwijkende meetomstandig­heden op het attest.
3. Het rookgas­afvoerkanaal (type B) mechanisch vegen en de dichtheid controleren [Art. 13, reiniging rookgasafvoerkanaal]. Het gemeenschappelijk gedeelte van de schouw valt onder de beheerstaak van de mede-eigendom — de technicus veegt enkel het gedeelte van het individuele toestel tot het collectieve kanaal; de verticale gemeenschappelijke koker is aparte verantwoordelijkheid (zie hieronder).
4. Bij de keuring vóór ingebruikname [Art. 7] van een nieuw toestel op een bestaande gemeenschappelijke schouw: de technicus verifieert of het bestaande kanaal geschikt is voor het nieuwe toestel (vermogen, type, temperatuur rookgassen). Zo niet, negatieve beoordeling op keuringsrapport [Art. 7 §3].

Verantwoordelijkheid van de syndicus

Het Stooktoestellenbesluit richt zich tot de eigenaar/verhuurder (keuring, audit) en de gebruiker/huurder (periodiek onderhoud) van elk individueel toestel [Art. 7, Art. 8]. De gemeenschappelijke schouw is echter een gemeenschappelijk deel van het gebouw in de zin van de wet op de mede-eigendom (Burgerlijk Wetboek, Boek 3, Titel II) — het besluit regelt dit niet rechtstreeks.

Praktisch betekent dit dat de syndicus namens de algemene vergadering verantwoordelijk is voor:

• Periodieke reiniging en inspectie van het gemeenschappelijke gedeelte van de schouw (verticale koker), bij voorkeur jaarlijks door een erkende schoorsteenveger die een reinigingsattest aflevert.
• Herstel van structurele gebreken aan het kanaal (barsten, lekkende aansluitingen) waardoor individuele technici een negatieve trek­meting noteren — als de syndicus niet ingrijpt, zullen alle aangesloten toestellen bij elke onderhoudsbeurt negatief beoordeeld worden [Art. 10 §2].
• Informeren van eigenaars wanneer een ketel­vervanging gepland is: bij overgang naar condenserende ketel of CLV moet de gemeenschap­pelijke infrastructuur mogelijk aangepast worden, wat een beslissing van de algemene vergadering vereist.

Bij onmiddellijk gevaar (CO-intoxicatie of bewezen gaslek): evacueren, vensters open, brandweer 100. Gasgeur zonder onmiddellijk gevaar: 0800 60 888.

← Alle artikels